Herkesin sosyal medyayı tartıştığı, konuştuğu ve tanımlamaya çalıştığı bir dönemde, aslında sosyal medyanın ne olduğundan çok ne olmadığının da konuşulmasının faydalı olacağını düşünüyorum. Yapılan hataların doğru gösterilmeye çalışıldığı bir ortamda hatalara dikkat çekmenin şahsen büyük önemi olduğu kanaatindeyim.

Yazdığım tüm maddeler kişisel görüşüm olmakla birlikte; isteyenler tarafından doğru olarak kabul edilerek değerlendirilebilir. Bu yazı markaların sosyal medyada yaptığı hatalara dikkat çekmeyi hedef almaktadır.

Şimdi sıralayalım, “sosyal medya iletişimi ne değildir?”

1-      Sosyal medya iletişimi, sadece Facebook ve Twitter değildir.

2-      Sosyal medya iletişimi, Facebook marka sayfanızı herhangi birilerinin sadece beğeniyor olması değildir.

3-      Sosyal medya iletişimi, sizi bilerek ya da bilmeyerek  “beğen” butona basarak beğenen ve takipçiniz sandığınız binlerce sanal kişilikten oluşan sözde sayfa takipçilerinizle övünmek değildir.

4-      Sosyal medya iletişimi, rakip markanın “facebook like” ve “twitter takipçi” sayısıyla kendi markanızın “facebook like” ve “twitter takipçi” sayılarını yarıştırmak / karşılaştırmak değildir.

5-      Sosyal medya iletişimi, bu dünyanın yeni nesil yazarları olan bloggerlara hiçbir kurgu ile desteklemeden kutularla ürünler hediye ederek markanız hakkında yazılar yazılmasını ummak, yazılan yazılara başarı gözüyle bakmak değildir.

6-      Sosyal medya iletişimi, parayı bastırıp içi boş sözde takipçiler yaratmak değildir.

7-      Sosyal medya iletişimi, “bizim zaten sosyal medya ajansımız var. Onlar halleder” demek değildir.

8-      Sosyal medya iletişimi, her gün facebook’ta markanızla ilgili / ilgisiz saçma sapan cümleler paylaşmak değildir.

9-      Sosyal medya iletişimi, facebook ve twitter hesabınızdan yüz binlerce sözde takipçinize bugün hava yağmurlu, güneşli, rüzgârlı deyip hava durumu raporu sunmak değildir.

10-    Sosyal medya iletişimi, konvansiyonel medyanın metotları ile bu dünyayı sarıp sarmalamak değildir.

11-    Sosyal medya iletişimi, bizim zaten dijital ajansımız var” demek değildir.

12-    Sosyal medya iletişimi, sadece dijital değildir.

13-    Sosyal medya iletişimi, sadece internet üzerinde yapılabilecek bir şey hiç değildir.

14-    Sosyal medya iletişimi, sırf “sosyal medya” lafını her yerde duyuyorsunuz diye; hadi biz de yapalım denilerek ani kararlarla ve plansızca müdahil olunacak bir şey değildir.

15-    Sosyal medya iletişimi, her yeni çıkan sosyal medya platformunun peşinden daha ne olduğunu anlamadan “kesinlikle bu platformda da olmalıyız” demek değildir.

16-    Sosyal medya iletişimi, “markamızın bir blog sayfası olsun, havalı olur” diyerek blog açmak değildir.

17-    Sosyal medya iletişimi, bloggerlara özel toplantı düzenleyip, buna özel bülten yazıp gazeteciye göndermek değildir.

18-    Sosyal medya iletişimi, facebook sayfanızdaki “like” sayısı bilmem kaç yüz bine ulaştı diye gazeteye ilan vererek kutlamak değildir.

19-    Sosyal medya iletişimi, web sayfanızın bir köşesine facebook, twitter butonu koyarak sayfanızı paylaştırmak değildir.

20-    Sosyal medya iletişimi, “hadi komik bir film çekelim adınada “viral” diyelim, önüne gelen herkes izlesin” demek değildir.

21-    Sosyal medya iletişimi, sadece dijital ile ilgili ajanslara brif vererek proje beklemek ve konvansiyonel ajansları bu işten uzak tutmak demek değildir.

22-    Sosyal medya iletişimi, Twitter’da sadece “trend topic” olmak değildir.

23-    Sosyal medya iletişimi, geleneksel ortamlarda önem verilmeyen şikayet yönetimine, twitter ve facebook’ta anında yanıt verip çözmeye çalışmak değildir.

24-    Sosyal medya iletişimi, sadece markanızın konuştuğu ve tüketicinin dinlemesini istediğiniz pasif bir mecra hiç ama hiç değildir.

25-    Sosyal medya iletişimi, ucundaki ödüller ile kurgulanan kampanyaların sonucunda, kampanyayı istila eden, kullanan ve bir daha markanızı bu sebeple hatırlamayacak binlerce “sözde hedef kitleye” ulaşmak değildir.

26-    Sosyal medya iletişimi, online monitoring (tarama – takip) yapıp, negatif sonuçları gördüğünüz halde “iletişime geçersek polemik yaratırız, sadece izleyelim” demek değildir.

27-    Sosyal medya iletişimi, online monitoring (tarama – takip) yapıp pozitif sonuçları gördüğünüz halde “iletişime geçersek tüketici daha fazlasını ister, şımarır, sonra durduramayız” demek değildir.

28-    Sosyal medya iletişimi, “blog yazarına” “gazeteci” gibi davranmak değildir.

29-    Sosyal medya iletişimi, müşterilerinizin datalarını sosyal medya platformlarından toplayıp, mahzende saklamak için bu işe girmek değildir.

30-    Sosyal medya iletişimi, televizyondaki reklamın sonunda markanın “Facebook” ve “Twitter” adresini yazmak değildir.

31-    Sosyal medya iletişimi, “nasıl olsa az bütçeyle hallederiz” denilecek bir durum, ucuz bir iletişim yöntemi ve hizmet değildir.

32-    Sosyal medya iletişimi, sadece konuşmak değildir!

Şimdilik aklıma gelenler bunlar. Maddeleri çoğaltmak, alt maddeler eklemek haliyle mümkün…

Bu yazının en önemli özelliği sizlerin yorumlarıyla büyüyeceğini ve şekilleneceğini düşünüyor olmam. Okuyanlardan ricam; sizler de sosyal medya sizin için neyse / ne değilse lütfen paylaşın.

Okuyan ve yorumunu paylaşan herkese şimdiden teşekkür ile…

2011 yılının son aylarında Bilgi Üniversitesi Halkla İlişkiler bölümünden Barika Göncü Hanım’ın değerli önerisi ve teklifiyle “Sosyal Medya” konulu bir ders programı hazırlayıp Halkla İlişkiler bölümüne sunmuştum. Ocak ayında ders programının kabulü ve atamamın yapılması ile birlikte 17 Şubat 2012 itibariyle “Halkla İlişkilerde Güncel Konular” isimli bu dersi “Sosyal Medya ve Dijital İletişim” içeriğiyle lisans öğrencilerine seçmeli olarak vermeye başladım.

Peki, neler olacak bu derste?

Daha önce verdiğim eğitimler ve öğrenciler ile yaşadığım deneyimlerden yola çıktığımda benim için en değerli konu şuydu; öğrencilerin bu dersten, iş hayatına geçtiklerinde dersin içinde yaşadıkları deneyimlere, dinlediklerine, iş hayatlarında da rastlıyor olmaları ve yabancılık çekmemeleri…

Peki, bunu gerçekleştirmek için nasıl bir ders programı ve içerik sunmalıydım diye kendime çok sordum. Madem sosyal medya ve dijital iletişim konuşacağız; o zaman bu yolculukta markaların ve bireylerin sosyal medya dünyalarını, dijital iletişimde güncel konuları ve kampanyaları sektörün içinden profesyonel kişilerin ağzından dinlemek de dersin etkisini attırabilirdi. Bunun için 13 haftalık bu yolculukta, birçok marka yöneticisini, ajans çalışanını ve blogger’ı dersin içine katacağımı da buradan öğrencilere ve ilgililere duyurmuş olayım.

Sektörün içinden tecrübelerin yanında öğrencilerin görüş, öneri ve eleştirilerine de bu derse özel hazırlanmış bir blogda yer veriyor olacağım. Böylece öğrenciler bu dönemin sonunda nasıl bir yarı yıl geçirdiğimize istediği an dönüp bakabiliyor olacak ve bir sonraki döneme/iş hayatlarına ışık tutacak diye düşünüyorum.

Dersimi seçen tüm öğrencilerime keyif dolu bir yarıl yıl ve başarılı bir sene sonu diliyorum

Bu arada dersin konusunu ve kazanımlarını merak edenler için aşağıda yer veriyorum.

Dersin İsmi: Halkla İlişkilerde Güncel Konular (Sosyal Medya)
Dersin Kodu: PUB 310
Dersin Konusu: İnterneti paylaşım ortamına çeviren dijital iletişim akımı ile giderek yaygınlaşan sosyal ağlar ve sosyal medya, iletişim ve etkileşimi üst düzeye çıkartması ile inanılmaz bir potansiyel güç teşkil ediyor.

Sosyal ağların kişisel yönde kattığı değerlerin dışında, kurumların sosyal medyayı kullanarak şirket cirolarına, müşteri ilişkilerine ve itibarlarına yüksek değerlerde katkı sağlaması ve tüketici iletişiminde yeni bir mecra oluşturması ise “sosyal medyanın” sadece şahsi değil kurumlar için de ciddi bir yükselişi tetiklediğini gösteriyor.

Bu nedenle sosyal medyanın kurumlar ve kişiler üzerinde iletişim boyutundaki süreçleri, etkileri ve sonuçları dersin konusunu oluşturmaktadır.

Öğrencilerin Kazanımları

1-      Sosyal Medya platformlarının ve araçlarının tanınması ve kullanım amaçlarının öğrenilmesi

2-      Sosyal Medya iletişim planı oluştururken dikkat edilmesi gerekenlerin öğrenilmesi

3-      Sosyal Medya platformlarının tüketici etkileşimine etkisinin öğrenilmesi

4-      Kurumların sosyal medyada yer alma ve dijital markalaşma süreçlerinin öğrenilmesi

5-      Dijital marka topluluğunun geliştirilmesi ve yönetilmesinin öğrenilmesi

6-      Blog dünyası ve blogger iletişiminin etkilerinin öğrenilmesi

7-      Markaların sosyal medyada tüketicilerini nasıl takip edeceği ve bu takibin analizinin öğrenilmesi.

8-      Sosyal medyada online itibar ve kriz yönetiminin süreçlerinin öğrenilmesi

9-      Sosyal medya kampanyalarının kurgulanması ve süreçlerinin öğrenilmesi

10-    Sosyal medyada iletişimin raporlanma ve analizinin öğrenilmesi.

Derste görüşmek üzere…

Markaların sosyal medyada yaptığı çalışmalarda bilinirlilik ve farkındalık yaratmak hep ön planda oldu. Ancak bunun yanında kendisini takip eden ya da uygulamasını kullanan tüketicisininin verilerini toplayarak müşteri ilişkileri yönetimi programına bu verileri kaydetmek markalar için ayrı bir önem taşıyordu. Tabii ki Facebook’ta hayata geçirilen 3. parti uygulamalar sayesinde toparlanan veriler, yapılan anketler ve daha bir çok farklı şekilde toplanan “yarım yamalak” tüketici verileri marka için çok değerli olarak algılanıyordu. Sosyal medya alanında hizmet veren, vermeyen ama bu işlere bulaşan bazı ajanslarda bu durumdan istifade markalara tüketici verilerini vaad eden yazılımlar, uygulamalar geliştirdiler. Ya da geliştirdikleri kampanyalar ile tüketici verisine odaklandılar. Özellikle Facebook bu konuda markalara bir cennet olarak tanıtıldı, tanımlandı.

Ancak bu noktada bana göre asıl önemli konu, geçtiğimiz günlerde Facebook’tan dünya çapında yayınlanan mektupta olduğu gibi kullanıcı verilerinin gizliliği ve paylaşımı konusudur. Tabii bununla birlikte Facebook’tan ticari beklentileri olanların da buna göstermesi gereken özen altı çizilmesi gereken bir detaydır.

Aşağıda Facebook’un kullanıcı bilgilerinin ajanslar tarafından nasıl kullanılamayacağına dair maddeleri var. Bu kullanım şartnamesinin tamamına https://www.facebook.com/legal/terms adresinden ulaşabilirsiniz.

Özellikle sarı çizgili alanları okursanız, ben şu soruyla yazımı bitirmek istiyorum Facebook’un bu uyarısına ve kurallarına rağmen hala Facebook üzerinden tüketici datasıyla CRM verilerini zenginleştirmeyi düşünenler kimler? Ve hangi ajanslar bu kurallara rağmen kullanıcı datalarını bu kadar rahat toparlayıp markalarla paylaşabiliyor ya da bunu vaad edebiliyor?

*Bu yazımın ihtiyaçlar doğrultusunda ve belirlenen kurallar dahilinde yapılan işleri kapsamadığının altını ayrıca çizmek isterim.

Dijital İletişimde Güncel Konular Dersi

3 Hafta boyunca işlenen ders sunumlarına ulaşmak için;

1. Hafta Sunumu İçin Tıkla

2. Hafta Sunumu İçin Tıkla

3. Hafta Sunumu İçin Tıkla

Ödev sunumlarını aşağıdaki linkten indirebilirsiniz.
Sıkıştırılmış dosyalara ulaşmak için derste vermiş olduğum şifreyi kullanabilirsiniz.

Ödev sunumlarına ulaşmak için buraya tıklayın

Ödev dosyasını indirdikten sonra, sağlık ve teknoloji sektöründen herhangi birini seçiniz.

Aşağıdaki başlıklar doğrultusunda ödevinizi “sunum” ya da başlıklara ayırarak “düz yazı” şeklinde, 11.12.2011 tarihine kadar göndermeniz yeterlidir.

1- Seçtiğiniz ürün, pazarlama sürecinde neden sosyal medyayı kullanmalı?

2- Seçtiğiniz ürün, sosyal medyada nasıl yer almalı?

3- Kampanya fikri (sosyal ağlar, blogger iletişimi ya da sosyal medya odaklı başka bir fikir üzerinden ilerlenebilir)

4- Hangi sosyal medya araçları kullanılmalı? Neden? ( Sosyal Reklamcılık, Online Tarama Takip vb.)

Sunumun ilk slaydında;

- Ad – Soyad

- E-Posta Adresi

- Telefon Numarası

bilgilerinizi yazmanızı rica ediyorum. Ödevi değerlendirirken irtibat bilgilerinize ihtiyaç duyabilirim.

Aklınıza takılan konular için bu yazının altına yorum bırakabilir, mail gönderebilir ya da telefon ile bana ulaşabilirsiniz.

İlginiz ve katılımınız için teşekkür ederim. Ödevlerinizi merakla bekliyor olacağım.

Ercüment Büyükşener

Bundan yaklaşık 10 sene önce, üniversite konusunda gözüme kestirdiğim, benim için önemli ve içinde olmayı çok istediğim bir bölüm vardı.  Bilgi Üniversitesi – İletişim Tasarımı bölümü.  Ancak özel üniversite olmasından ve en fazla 3 öğrenciye burs verdiklerinden dolayı işim çok zordu. Burslu olmak için girdiğim yetenek sınavıyla birlikte, finallere kalmış, o zamanki bölüm başkanı İhsan Derman’ın ve kurulun karşısına çıkmaya hak kazanmıştım. Ancak kuruldan ne yazık ki burs alamadım Açıkçası o zamanlar eğitimim için böyle bir bütçeyi de karşılamam çok zor olduğundan Bilgi Üniversitesi ve İletişim Tasarımı bölümü hayallerimi bir kenara bırakıp hayata farklı seçenekler ile devam ettim.

Aradan 10 yıl geçti köprünün altından çok sular aktı. Dün ise (4 Kasım 2011) Bilgi Üniversitesi Pazarlama İletişimi Yüksek Lisans Programı “Dijital İletişimde Güncel Konular” isimli derste “Öğretim Görevlisi” sıfatıyla yer aldım. Önümüzdeki 3 hafta boyunca cuma günleri, son 10 senede gelişen iletişimin markalar tarafından yeniden nasıl dizayn edildiğini, sosyal medyanın kıvrımlı yollarını ve yaşadığım tecrübeleri katılımcılar ile paylaşıp birlikte değerlendirmeler yapacağız.

“Dijital İletişimde Güncel Konular” dersini, 30’a yakın değerli katılımcı ve 3 önemli isim ile paylaşıyorum. Aslı Tunç, Özgür Uçkan ve bu derste yer almam için bana teklifi getiren Kaan Varnalı.

Aslı Hanım ilk 4 haftalık bölümü geçen hafta itibariyle tamamladı. Ben de 2. bölümde katılımcılar ile birlikte derslerin “Bilgi” ve “İletişim” dolu geçmesini sağlamaya çalışacağım. Umarım kimseyi sıkmadan ve kafa ütülemeden başarılı olurum

Dün ilk dersimiz keyifli, soru cevapların olduğu ve aykırı görüşlerin de paylaşıldığı bir şekilde tam bir bilgi ve iletişim ortamında geçti diyebilirim. Tabii umarım katılımcılar da benimle aynı fikirdedir Önümüzdeki 3 hafta yeni sosyal medya hikâyelerini, fikirleri, dosya konularını konuşuyor, tartışıyor olacağız.

Derse katılan ve benim de bu yazıya eklemek istediklerim var diyenler, lütfen çekinmeden bu yazının altına yorumlarını bıraksınlar…

Benim için bu güzel ve keyifli gelişmeyi hem bloguma not düşmek hem de sizlerle paylaşmak istedim. Unutmadan bu programda yer almama vesile olan Ayşegül Molu ve Kaan Varnalı’ya da ayrıca teşekkürlerimi sunarım.

Ders planımız ise şu şekilde; 

Mark Zuckerberg’in gizlilik ve bilgi paylaşımı konularında tüm Facebook kullanıcılarına hitaben yazdığı ve Facebook’un resmi blog sayfasında yayınlanan mesajının Türkçe çevirisini aşağıda mesajın orjinaline aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

Dikkatle okumanızı tavsiye ederim…

http://blog.facebook.com/blog.php?post=10150378701937131

Facebook Kullanıcılarına Taahhüdümüz

Facebook’u, insanların yakınlarıyla paylaşımda bulunmak ve bağlantı kurmak istedikleri fikri üzerine kurdum. Ancak, bunu yapmaları için insanların kimlerle ne paylaştıklarını her zaman ve tamamen kontrol edebiliyor olması gerekiyor.

Bu fikir, ilk günden bu yana Facebook’un temelini oluşturuyor. Facebook’un ilk versiyonunu hayata geçirdiğimde, neredeyse tanıdığım hiç kimse, internette herkese açık bir sayfa fikrine sıcak bakmıyordu. Bunu korkutucu bulmuşlardı. Ancak, insanlar sayfalarını arkadaşlarına özel yapabildikçe, çevrimiçi paylaşımda bulunurken kendilerini güvende hissetmeye başladı. Kontrol esastı. Facebook sayesinde insanlar ilk kez bu kontrolü ellerinde tutabilecekleri araçlara sahip oldu. Böylece, Facebook dünyanın en büyük internet topluluğu haline geldi. İnsanların gerçek hayatlarıyla ilgili bir şeyler paylaşırken kendilerini rahat hissetmelerini sağladık.

İlk günden bugüne Facebook’a birçok yeni özellik ekledik: Fotoğraflar paylaşma, gruplar oluşturma, yorumlar yazma, arkadaşlarınızın gönderilerini beğenme ve son olarak birlikte müzik dinleme veya video izleme… Eklediğimiz her yeni özelliği, insanların paylaşımlarını kimlerin görebileceğini tamamen kontrol etmeye devam edebilmeleri için yeni gizlilik kontrolleriyle birlikte sunduk. Bugün, bu araçlar ve kontroller sayesinde insanlar birkaç yıl öncesine göre çok daha fazla paylaşımda bulunuyor.

Bilgilerinizi kimlerin görebildiğiyle ilgili şeffaflık ve kontrol sunma açısından, genel olarak iyi bir geçmişe sahip olduğumuzu düşünüyorum.

Bununla beraber geçmişte bazı hatalar yaptığımızı da öncelikle kendim itiraf ediyorum. Aslında, dört yıl önce yaşanan Beacon örneği ve iki yıl önce gizlilik modelimizin değişim sürecinin iyi yönetilememesi gibi çok fazla gündeme gelen birkaç hata, yaptığımız çok iyi işleri gölgeledi.

Ayrıca, bazı insanların, milyonlarca kişinin bu kadar kişisel bilgiyi çevrimiçi bir hizmet aracılığıyla paylaşmasına başlangıçta şüpheyle yaklaşmasını anlıyorum. Gizlilik konusundaki geçmiş performansımız mükemmel olsaydı bile, birçok kişi bilgilerinin nasıl korunduğunu haklı olarak sorgulardı. İnsanların bunu düşünmesi önemli ve bu topluluğa ve insanların güvenine layık olmanın bizim için ne anlama geldiğini düşünmediğim bir gün bile geçmiyor.

Facebook olarak kendimizi size ait tuttuğumuz bilgiler hakkında her zaman şeffaf olmaya adadık. Aynı zamanda, insanların paylaşımlarını görmelerini ve kontrol etmelerini sağlayan araçların gelişmesinde internet dünyasına öncülük ettik.

Fakat her zaman daha iyisini yapabiliriz. Kendimi, Facebook’un gizlilik ayarlarının şeffaflığı ve gizlilik kontrolü konularında lider olmasına adadım.

Büyürken, Facebook kullanıcılarına mümkün olduğunca kulak vermeye çalıştık. Gizlilik uygulamalarımız ve ilkelerimiz üzerinde düzenleyiciler, hukukçular ve uzmanlarla birlikte de çalışıyoruz. Kısa bir süre önce Amerikan Federal Ticaret Komisyonu (FTC) sektörümüzdeki yeni gizlilik standartlarını şekillendirmeye yardımcı olmak amacıyla Google ve Twitter ile anlaşmalar yaptı. FTC bugün, Facebook ile de benzer bir anlaşma yaptığını duyurdu. Bu anlaşmalar, ilgili şirketlerin hem ABD’de hem de dünya genelinde gizlilik konusuna nasıl yaklaşmaları gerektiğiyle ilgili bir çerçeve oluşturuyor.

Facebook için bu anlaşma, zaten her zaman yapmaya çalıştığımız ve yapmaya da devam edeceğimiz çalışmalar konusunda uzun vadeli net ve resmi bir taahhütte bulunmak anlamına geliyor.

Facebook olarak sadece son 18 ay içerisinde size daha fazla kontrol sunmak için tasarlanan 20’den fazla yeni araç ve kaynak duyurduk. Bunların bazıları şunlardı:

-          Paylaşımda bulunurken hedef kitlenizi seçebilmeniz için daha kolay bir yol

-          Tüm gönderileriniz için kolay gizlilik kontrolleri

-          Arkadaşlarınızın eklediği etiketleri profilinizde yayınlanmadan önce onaylayabilme seçeneği

-          Daha kolay oluşturulabilen ve kısmen otomatik arkadaş listeleri

-          Daha az kişiyle paylaşım olanağı sağlayan yeni “Gruplar” özelliği

-          Profilinizi başkasının gözünden görmenizi sağlayan bir araç

-          Çifte giriş onayı gibi bilgilerinizin güvende kalmasını sağlayan araçlar

-          Güvenlik kontrollerinizin mobil sürümleri

-          Tüm Facebook bilgilerinizi indirmek için daha kolay bir yol

-          Uygulamalarınızın nelere erişebildiğini kontrol etmenizi sağlayan yeni bir uygulama panosu

-          Bir uygulama eklediğinizde uygulamanın neler yapabileceğini net biçimde kontrol etmenizi sağlayan yeni bir uygulama izinleri iletişim kutusu

-          Çok daha fazla gizlilik eğitimi kaynağı

Aslında gizlilik, yaptığımız geliştirmelerin içinde o kadar önemli bir yer tutuyor ki her gün binlerce sunucu gücünde bir bilgisayar kaynağı, hizmet verdiğimiz sayfaların tümünde, bir Facebook sayfasını oluşturan yüzlerce hatta binlerce içeriği kontrol edip bunları görmeye yetkiniz olup olmadığını belirliyor. Bu içeriklere, sayfanızdaki tüm gönderilerden ve etiketlerden, fareyi bir kişinin üzerine getirdiğinizde çıkan tüm ortak arkadaşlara kadar herşey dahil… İçeriklerinizi sadece görmesini istediğiniz kişilerin gördüğünden emin olmak için her gün on milyarlarca gizlilik erişim kontrolü yapıyoruz. Bu gizlilik prensipleri kodumuza tamamen entegre olmuş durumda.

Facebook, aslında bugünkü FTC duyurusu öncesinde, FTC’nin gündeme getirdiği birçok kaygıyı proaktif olarak ele almıştı. Örneğin, bizle ilgili dile getirilen şikayetler arasında yaklaşık iki yıl önce, 2009 yılının Aralık ayında iptal ettiğimiz “Onaylı Uygulamalar Programı” (Verified Apps Program) yer alıyordu. Aynı kapsamda, reklam verenlerin yönlendirme URL’lerinde bazı kullanıcılarının kimlik numaralarını yanlışlıkla almasından da bahsediliyordu. Biz bu sorunu ise 2010 yılının Mayıs ayında düzeltmiştik.

FTC, ürün değişikliklerinin yanı sıra iç süreçlerimizde iyileştirmeler de önerdi. Bu önerileri de dikkate aldık ve ürün geliştirme süreçlerimiz çerçevesindeki gizlilik değerlendirme süreçlerimizi geliştirme ve resmileştirme konusunda mutabık kaldık. Bu doğrultuda, sorumluluklarımızı yerine getirdiğimizden emin olmak adına gizlilik uygulamalarımız iki yılda bir bağımsız denetimden geçecek.

Daha da fazlası, bugün itibarıyla, söz verdiğimiz konuların kurum içinde ürün geliştirme ve sistemlerimizin güvenliği açısından, kurum dışında ise dünya genelindeki yasa düzenleyiciler, devlet kurumları ve gizlilik çalışma gruplarıyla işbirliğimizde hayata geçmesini güvence altına alacak iki yeni kurumsal yönetici pozisyonu oluşturuyoruz:

Erin Egan, ilkelerden sorumlu Üst Gizlilik Yöneticisi (Chief Privacy Officer, Policy) olarak Facebook’a katıldı. Ekibimize dahil olmadan önce uluslararası hukuk bürosu Covington and Burling’in küresel gizlilik ve veri güvenliği biriminde ortak ve eş-başkan olarak görevin yapan Erin’in gizlilik, veri güvenliği, spam ve casus yazılımlar gibi tüketici hakları ve korunması konularındaki hukuki ve düzenleyici çalışmalar üzerine önemli tecrübesi bulunuyor. Erin, çevrimiçi gizlilik konusundaki küresel toplumsal söylem ve tartışmalara katılımımıza önderlik edecek ve dünya genelindeki düzenleyicilerin, kanun koyucuların, uzmanların ve akademisyenlerin geri bildirimlerinin Facebook’un uygulamalarına ve ilkelerine dahil edilmesini sağlayacak.

Halihazırda hukuk ekibimizde Gizlilik Danışmanı olarak görev yapan Michael Richter ise, ürünlerden sorumlu Üst Gizlilik Yöneticisi (Chief Privacy Officer, Products) görevine atandı. Michael yeni pozisyonu doğrultusunda ürün departmanımıza dahil olarak mevcut kurum içi gizlilik değerlendirme programımızın genişletilmesine, iyileştirilmesine ve resmileştirilmesine önayak olacak. Michael ve ekibi; kullanıcı kontrolü, gizlilik odaklı tasarım ve şeffaflık prensiplerimizin, Facebook’un ürün geliştirme süreciyle ve ürünlerimizle sürekli entegrasyonunu güvence altına alacak.

Bu iki pozisyon, gizlilik kontrollerinin ürünlerimizde ve ilkelerimizde yer almasını sağlayan süreçleri daha da güçlendirecek. Gizlilik konusunda bu kadar güçlü deneyimi olan iki kişinin bu pozisyonlar vesilesiyle aramıza katılmasından gurur duyuyorum.

Bugün yapılan duyuru, gizliliğinizin ve paylaşımlarınızın kontrolünün tamamen sizde olması amacımızı ve niyetimizi resmileştiriyor ve aynı zamanda bilgilerinizin sadece sizin belirlediğiniz sınırlar içinde paylaşılmasıyla ilgili güvence ve koruma getiriyor.

Facebook’un kurucusu ve CEO’su olarak, bu anlaşma doğrultusunda FTC ile birlikte çalışmayı dört gözle bekliyorum. Bu anlaşmanın, insanlara paylaştıkları bilgilerin kontrolüne sahip olma olanağı tanımak açısından Facebook’un öncü konumunu netleştireceğini ümit ediyorum.

Son olarak, Facebook’u ilk hayata geçirdiğimde verdiğim sözü tekrarlamak istiyorum. Elimizden gelen en iyi hizmeti sağlayacağız ve kullanıcılarımıza, birbirleriyle ve dünyayla dilediklerini paylaşabilmeleri için en iyi araçları sunmak için her gün çalışacağız. Hizmetimizi geliştirmeye, paylaşmanız için yeni yollar inşa etmeye ve sizi ve bilgilerinizi dünyadaki diğer tüm şirketlerden daha iyi koruyabilmek için yeni yöntemler geliştirmeye devam edeceğiz.

Mark Zuckerberg

Gerçekten dijital ve sosyal bir marka yaratmaya çalışırken, asıl isteğiniz sosyal anlamda tanımadığınız ama müşteriniz olmasını istediğiniz (belkide istemediğiniz) kişilerin sizi “Like” ve “Follow” etmesi midir?

Yoksa gerçekten markanız ile hedef kitleniz arasında kişilere ve karakterlere göre özelleştirildiğiniz sosyal bir marka dünyası yaratmak mıdır? Seçiminiz markanızın dijital geleceğini tümüyle etkileyecektir.

Marka yöneticilerinin tam da bu noktada durup düşünmesi ve kendilerine şunu sorması gerekiyor. Gerçekten “Sosyal Medya/Mecra” kelimesinin karşılığını vererek mi bu dünyada yer alacaklar/alıyorlar?

Like ve Takipçi sayınızın arttığı platformlarda hedef kitleniz olduğunu var saydığınız insanlara “içerik okyanusu” içerisinde sağından solundan su sıçratmaktan vazgeçin ve onların ne istediğini dinleyerek Sosyal Medya yatırımlarınıza bu yönde şekil verin.

İletişimin dijital alanda hızla geliştiği ve sosyalleştiği günümüzde, markalar da artık tüketicilerini dijital ve sosyal dünyada dinlemeye, değerlendirmeye çalışıyorlar. Bu iletişim sürecinde birçok farklı dijital stratejiyi uygulayan markaların, ürünlerini pazarlama ve kurumsal iletişimin yanı sıra kendini markaya ait hisseden ve savunan tüketiciler yaratma isteği de üstü çizilemez bir gerçek.  Bu sınırları çizilemeyen dijital dünya içerisinde markalar her an her platformda varlığını sürdüremeyebiliyor.  Ancak tüketicilerin her an vakit geçirdiği sosyal medyada, markayı savunmaya hazır, marka elçileri yaratmak büyük önem taşıyor.

Geçmişten bugüne marka elçileri, gönüllü ve anlaşmalı (ücretli) olarak ikiye ayrılmaktaydı. Markayı savunan, anlatan ve peşinden kitleleri sürükleyen kişilere marka elçileri diyebiliriz. Günümüz dijital iletişim çağında eski yöntemler ile parayla satın alınan ünlü yüzler, eskisi kadar kuvvetli olmasa da işe yarıyor. Ancak, markanın geleneksel kavramlar olan kalite ve etik davranışlarından taviz vermeden yarattığı memnuniyetin doğal bir süreçle sosyal medyaya yansımasının, en doğru ve kuvvetli tüketici bazlı marka elçiliğini yarattığını söyleyebiliriz.

Peki, Markalar Ne Yapıyor/Ne Yapmalı?

Markaların tüketicisine yakınlaşmak için bu dönemde elinde çok büyük bir fırsat ve ortam var. Bu fırsatın adı “Sosyal Medya”. Son birkaç senedir marka yöneticilerinin karşısına bu dünya her çıktığında, “acaba burada nasıl var oluruz?” gibi sorular gündeme geldi. Sonrasında kararlar alındı ve sosyal medyaya kontrollü veya kontrolsüz bir şekilde girmeye, ilgili platformlarda var olmaya çalıştılar. Kimileri tüketicisiyle sürdürülebilir bir iletişim yakalarken; kimi markalar ise sosyal medya girdabının içinde kaybolup marka güvenini diplere çekerek tüketicisinden geçer not alamadı ve sınıfta kaldı.

Oysa ki sosyal medyada tüketicilerinizden sadık bir ordu yaratmanın yolu, sadece Facebook ve Twitterda bir sayfa açıp reklam vermek kadar basit değil. Her adım, üzerinde çalışılmış bir strateji ve plan dâhilinde olmalı. Bir ucunun da geleneksel hizmet/ürün kalitesine bağlı olduğu unutulmamalı. Zira iletişim, sosyal medya kavramı ile var olmadığı gibi; evvelindeki tecrübeyi de yeni mecranın gereklilikleri ile birleştirdiğinde bütünleşik bir başarı sağlayacaktır.

Sosyal Medyada markanın var olması ve yüz binlerce tüketicinin markayı beğenip takibe alması, markanızın binlerce marka elçisi ya da hayranı olduğu anlamına gelmiyor. Şu an yaşanan en büyük yanılgının bu olduğunun altını çizmek gerekiyor.

Bu durum sadece beğen/takip et butonuna basmış bir daha sayfanıza ne zaman uğrayacağı ya da ürettiğiniz içerikle iletişime geçeceği bilinmeyen, iletişimi sorgulanan ama takipçi sayısı yüksek sayfalardan ibaret olacaktır. Bu noktada markaların atması gereken kritik bir adım ise sosyal medyayı amaç değil araç haline getirerek tüketicilerine üstün hizmet kalitesini sunacak ve bağlılık geliştirecek uygulamalar ve şirket politikaları sunmaktır. Bunun da tek yolu dijital işlemlere değil; ilişkilere ve iletişime yatırım yapmaktan geçmektedir. Yani tüketicinizi tanımak ve ona özel, kendini ait hissedebileceği bir dünya yaratmak.

Tüketiciler Ne İstiyor, Nasıl Marka Elçisi Oluyor?

Bir tüketicinin sosyal medya platformlarında kullandığı markayı savunur ve anlatır hale gelebilmesi için birkaç farklı pozitif deneyimi sürdürülebilir bir şekilde yaşaması gerekmektedir. Bu aşamalar sırasıyla,

Tutkulu bir kullanıcının markanın pazarlamasındaki rolü geçmişe göre çok daha büyüktür. Eskiden sadece pozitif deneyimler 5-10 kişi ile paylaşılabilirken; şu an binlerce, hatta yüz binlerce kişiyle saniyeler içerisinde deneyimin paylaşılması mümkün. Tabii bu durum aynı şekilde negatif bir deneyim için de geçerli…

Gönüllü marka elçileri, yani sadece markayı kendi tercihleriyle beğenip hiçbir maddi beklenti içinde olmadan elçilik yapanlar, markaya en büyük desteği sağlayanlardır. Ancak gönüllü marka elçisi olan tüketicilerin dezavantajı, aşırı sevgi ve destek durumunda ortaya çıkmaktadır. Örnek olarak; aşırı derecede bir markanın savunuculuğunu ve tanıtımını yapan birisine dış çevrelerde çoğunlukla itibar edilmez. Ortalama bir sosyal medya kullanıcısının marka hakkındaki pozitif deneyimleri, yorumları ve paylaşımları, aşırı pozitif tepki gösterenlere göre daha etkili olmaktadır.
Peki Ya Sonuç?

Markaların sundukları ile tüketicilerin beklentilerini ve yaklaşımlarını bir sonuca bağlamamız gerekirse; aşağıdaki maddeleri Sosyal Medyada Marka Elçisi Olmak ve Oldurmak için sıralayabiliriz;

1-      Tüketicileriniz ile aranızda sağlam bir köprü kurun ama bu köprüyü daima kontrol altında tutun.

2-      Tüketiciler ile aranızdaki köprüyü Facebook ve Twitter gibi tek bir kanaldan ve platformdan değil; geleneksel ve dijital kanalları harmanlayarak profesyonel bir iletişim stratejisi ile oluşturun.

3-      Müşterilerinizin söylemlerine kulak verin, onları dinleyin, söylemlerini değerlendirin ve markaya değer katabilecek önerileri zaman kaybetmeden hayata geçirin.

4-      Tüketicilerin bir araya gelebileceği ve kendini ait hissedebileceği dijital ve gerçek ortamlar yaratın. Yaratılan topluluğun oluşturacağı iletişim, marka etrafında bir süreklilik kazanacak ve markaya bağlılığı arttıracaktır. Çünkü bu tarz deneyimler, tüketiciler için unutulmaz olup markaya aidiyet ve marka için değerlilik duygusunu güçlü kılar.

5-      Sosyal medyayı sadece bir dijital iletişim aracı olarak değil “müşteri memnuniyeti ve ilişkilerini yönetebileceğiniz” bir platform olarak konumlandırın.

Tüm bu maddelerin gerçek ve dijital hayata yansıması ile sosyal medyada hem tüketicilerin memnuniyetini kazanacağınızı hem de deneyimleriyle sizi koruyacak yüzlerce tüketici oluşacağını unutmayın.

Markaların ürün ve hizmetlerinde bazı hataları olabilir. Ancak asıl önemli olan; öncesinde samimiyetle sunulan pozitif iletişim ve yaklaşımların, tüketiciler üzerinde yarattığı etkinin marka savunuculuğuna dönüşmesidir.

Her reklamın bir süresi ve bütçesi vardır. Oysa markanızı sizin kadar sahiplenecek marka elçilerinden oluşan bir topluluğa değer biçemezsiniz. Çünkü gerçek deneyim içerir, ikna edicidir ve marka memnuniyeti ile duygusal bağ devam ettiği müddetçe süreklidir.

Sabre Awards 2011- Zarakol Dijital | Yeni Rakı Gerçek Muhabbetin Kitabı

2 ay önce yaşadığımız keyifli ve ödüllü bir geceyi blogumda sizlerle paylaşmak istiyorum. Prag kalesinin tanıklık ettiği bu gecenin tüm ekibimiz için anlamı çok büyük!

Zarakol Dijital ekibinde yaklaşık 2 senedir Sosyal Medya İletişim Danışmanı olarak görevimi sürdürüyorum. 2 sene içerisinde ekibimizle farklı projeler ile birçok heyecan yaşadık. Ancak “Yeni Rakı” için Zarakol Dijital ekibimiz ile sosyal medya platformlarında uyguladığımız “Gerçek Muhabbetin Kitabı” projesiyle, iletişim alanındaki dünyanın en prestijli değerlendirmelerinden biri olan SABRE Ödülleri’nde birincilik ödülünü kazandık. Bu hem ekibimiz için hem de şahsım adına büyük bir mutluluk ve gurur verici bir gelişmeydi.

İletişim sektörünün analiz ve ölçümleme konusundaki saygın kurumu Holmes Group tarafından düzenlenen SABRE (Superior Achievement in Branding and Reputation) Ödülleri için, Avrupa, Ortadoğu ve Afrika ülkelerini kapsayan EMEA bölgesinden her yıl iki bine yakın proje başvuruyor.

“Gerçek Muhabbetin Kitabı” projesi, “business services” kategorisinde kısa listeye kalan beş proje arasında birinciliğe layık görüldü.

SABRE Ödülleri, Holmes Report adlı dergiyi de yayınlayan Holmes Group tarafından Amerika’da düzenleniyor. Ödül değerlendirmeleri 2005 yılından bu yana “Kuzey Amerika” ve “Avrupa, Ortadoğu, Afrika” (EMEA) olmak üzere iki ayrı bölümde gerçekleştiriliyor.

Digital Age Konferansı’nda “2010 Yılın En Başarılı 10 Dijital Hikayesi” arasında yer alan projemiz, Effie Ödülleri’nin “360 Derece Pazarlama” kategorisinde Altın Effie’nin bir parçası olmuş ve 2010 DPID Ödülleri’nde de sosyal medya kategorisinde birincilik ödülüne layık görülmüştü. Projemizin detaylarını merak edip okumak isterseniz; sizi şöyle alalım

Yeni Rakı Gerçek Muhabbetin Kitabı Projemizin Hikayesi

Bize gurur veren tüm bu ödüllerde, “Gerçek Muhabbetin Kitabına” değer katan tüm ekip arkadaşlarımızın ve projede yer alan blogların payının çok büyük olduğunu biliyoruz. Projemize gösterilen ilgi ve blog dünyası ile karşılıklı olarak yakaladığımız sinerjinin, bizi ödüle taşıyan en büyük itici güç olduğunu tekrar belirtmek isterim.

Yeni ve keyif dolu projelerimizde nice başarıları görmek dileğiyle!

Geçtiğimiz günlerde WeeklyWorldNews web sitesinin bir haberiyle birlikte, “Facebook 15 Mart tarihinde kapanıyor” söylentisi, kulaktan kulağa yayılmaya başladı. Bu asparagas haber, öyle büyütüldü ki; yüz binlerce kişi, sosyal ağında bu haberi paylaştı, ulusal gazetelerin web sitelerinde haber “Facebook Kapanıyor” şeklinde yerini aldı. Facebook’un yaptığı resmi açıklama ile öğrenildiği ve tahmin edildiği üzere; tabii ki bu haber gerçek değildi. Ama yarattığı etki düşündürücüydü.

Olaya markaların izlediği sosyal medya iletişim stratejileri açısından baktığımızda ise; durumun pek iç açıcı olmadığını düşünüyorum. Şu an Türkiye’de ve dünyada birçok markanın sosyal medya stratejilerini, Facebook marka like page’leri (beğenilen sayfa) üzerine kurmuş olduklarını görüyoruz. Hatta bu gruplardaki hayran sayılarını birer başarı göstergesi olarak kabul ederek, rakip markaların hayran sayıları ile yarışa girdiklerini de söylemek yanlış olmaz sanırım. Tabii sadece Facebook için değil; aynı boyutta olmasa da Twitter için de marka takipçi sayıları ile ilgili aynı şeyleri söyleyebiliriz. Markaların Facebook ve Twitter odaklı planladıkları koca bir seneyi kaplayan ya da dönemsel sosyal medya stratejilerini düşünelim. Ya Facebook’un kapanma haberi gerçek olsaydı? Acaba kaç markanın dijital ve sosyal medya stratejisine koca bir yumruk inerdi?

İllüstrasyon: Aybüke Altınöz Büyükşener

Olaya sadece Facebook’un ya da Twitter’ın kapanması diye bakmamak lazım. Facebook’a bağımlı stratejiler kuran markaların, oyunu Facebook’un koyduğu kurallara göre oynamak zorunda kalıyor olması da işin diğer bir dikkat çekici boyutu. En basit örneğiyle; marka grubunuzun duvarında promosyon faaliyetlerinde bulunamamanız ya da marka sayfasını beğenen bir kişinin bunu arkadaşına tavsiye eden butonun aniden kaldırılması gibi gelişmeler markanın yayılma politikalarını olumsuz etkileyebiliyor. Kısacası markanızın nasıl bir iletişim yolu izleyeceğinin genel kriterlerini Facebook belirliyor.

Diğer bir yandan; Facebook’ta tüketicinin ilgilendiği markanın sayfasını beğenmesi ve bu sayfa üzerinde markanın yaptığı iletişimi beğenerek paylaşması, tabii ki marka için bir etkileşim yaratıyor. Bunu inkar edecek değilim. Zira bu etkileşim, marka için yeni tüketicilere ulaşmak adına son derece önem arz ediyor. Ancak bu tek düze iletişimi Facebook içerisinde tutmak ve sürekli içeride çevirmek ne kadar doğru?

Bu işi bir adım öteye taşıyarak; geniş çaplı yapılandırılmış mikro siteler ile işi Facebook dışına taşıyan markaların, kısa vadede Facebook’u araç olarak kullandıklarını görebiliyoruz. Yapılan bu mikro siteler, Facebook’u araç olarak kullanarak tüketicisini dışarı çekmeyi başarabilen bir diğer strateji. Bu stratejilerde ise; ulaşılan hedef kitle ile kısa süreli yaşanan birlikteliğin ardından, projenin sonundaki havuç ile yaşatılan etkileşimin neticesinde sürdürülebilir bir dünya kurulamıyor.

Kısacası; bugünün trendi olan Facebook, Twitter ve benzeri platformlar, kesinlikle kitlelere ulaşmak için doğru bir araç olarak yerini korumaktadır. Ancak ulaşılan kitleye yaşatılan deneyimin bu platformların dışında da günlük, haftalık, aylık değil; sürdürülebilir bir şekilde sağlam bir stratejik zemine oturtulması gerekmektedir. Aksi takdirde, sadece Facebook ya da Twitter üzerine kurulan sosyal medya iletişim stratejilerinin, trendin başka bir yöne çevrilmesi ya da imkansız gibi gözükse de kapanmaları ile, sekteye uğraması kaçınılmaz. Bu durumda yeni bir sosyal ağın “like” butonuna tüketicileri tıklatmak için planlar yapmadan önce daha doğru adımlar atmak gerekmektedir.

Peki Ne Yapmak Lazım?

Öncelikle atılması gereken en önemli adımın Facebook ya da Twitter’ı sosyal medya stratejilerimizin merkezine koymak yerine, bu platformların sadece başarılı bir dijital ve sosyal enstrüman olduğunu anlamak gerekiyor. Tabii bunu söylerken de; Facebook’un sosyal medya stratejilerimizde orkestranın en önemli enstrümanlarından biri olduğunu unutmadan bu yola devam etmek gerektiğini düşünüyorum.

Sosyal ağlardan güç alan ve tüketiciyi tetikleyen mikro sitelerin de geçici bir çözüm olduğunu bilmekte fayda var. Bir marka için dönemsel kampanyalar ve ürünler için tabii ki mikro siteler hayata geçirilebilir. Ancak bu aksiyon dün olduğu gibi bugün de sürdürülebilir bir dünya yaratmayacaktır.

Tam bu noktada iki seçeneğimiz bulunmakta;

Eğer marka, tüketicilerini ve potansiyel müşterilerini peşinden sürükleyebilecek bir gücü taşıyor ise, bu güçten yararlanarak kendi sosyal dünyasını web ortamında yaratabilir. Bunu sürdürülebilir bir şekilde konumlandırması ilk seçenek olarak dijital stratejide yerini almalıdır. Tabii ki bu planın içerisinde de tüketicilere ulaşacağınız yerlerden biri Facebook olacaktır. Ama bu sefer Facebook, amaç değil; sadece araç olarak stratejinin bir parçasıdır.

İkinci seçenek ise; marka ve ürüne uygun daha ilgili niş gruplardan faydalanarak kendi marka elçilerinizi yaratmaktır. Bu kişiler, Facebook’taki kendi grubunuz içinden de seçilebilir. Bu tüketicilerin markaya olan gönülden bağlılıklarını gerçek dünyaya taşımak ve Facebook dışında sizin uzaktan uzağa desteklediğiniz bir oluşuma imza atmalarını sağlamak mümkün olabilir.

Bu iki seçenekte de dikkat çekici olan ortak nokta; markanın kendi sosyal iletişim kanalını bağımsız bir şekilde yaratıyor olmasıdır. Tüketiciniz ve potansiyel müşterileriniz de direkt sizin kurduğunuz ya da tüketicilerin kurduğu bu platformlarda markaya kendini daha yakın hissedecektir. Yaratacağınız bu platformların, son kullanıcıya paylaşım fırsatı sunduğunu, kullanıcıların sadakatini ve yeniden satın alma isteklerini körükleyebileceğini de pek tabii söyleyebiliriz.

Popüler de olsa başka birine ait bir platformda yaratılan, kararlarını %100 sizin alamadığınız ve alternatifinin yaratılmadığı bir dünyanın yarın markanıza hangi kısıtlamaları getireceğini asla bilemezsiniz.

Bir diğer yandan Facebook’ta marka çatısı altında toplanan insanların, aynı zamanda Facebook’a üyelerini anlamlandırma noktasında, büyük bir fayda sağladığını da unutmamak lazım. Bu tüketiciler, sevdiği markaları beyan ederek; aslında kendi marka haritalarını da Facebook’a sunmaktadırlar. Aslında tüm markalar, el birliğiyle Facebook’un ekmeğine yağ sürüyor da diyebiliriz.

Tüm bunları yazarken, “Facebook’tan uzak durun” gibi bir anlam çıkarılmaması gerektiğini de eklemek isterim. Facebook, markaların tüketicilerine ulaşması için sosyal medya stratejisinde en kuvvetli kanal olarak şu an yerini koruyor. Ancak bu kanalın, kendi okyanusunuzu yaratmak için bir fırsat olduğunu unutmadığınız sürece… Zira yanlış stratejiler neticesinde; okyanusa varmak dururken damlaya muhtaç olmak da mümkün…